Kapı Hidroliği Neden Bozulur? (Arıza Teşhis)

Kapı hidroliklerinin bozulması, özellikle yoğun kullanılan iş yerlerinde ve konut binalarında sık karşılaşılan bir sorundur. Kapılarınız yavaş kapanmıyor, hızlı çarpıyor veya tam kapanmıyorsa, hidrolik sistemde bir arıza olabilir. Bu detaylı rehberde, kapı kapatıcı hidrolik arızalarının tüm nedenlerini, belirtilerini ve teşhis yöntemlerini hiç bilginiz olmasa bile uygulayabileceğiniz şekilde anlatacağız.

Kapı Hidroliği Nasıl Çalışır?

Kapı hidroliği (kapı kapatıcı), basitçe söylemek gerekirse kapıyı kontrollü bir şekilde yavaşlatıp kapatan bir "frenleme sistemi"dir. Tıpkı bir araba amortisörü gibi çalışır.

Sistem 4 ana bileşenden oluşur:

• Metal Gövde (Hidrolik Kutu): İçinde yağ ve pistonun bulunduğu ana gövde
• Hidrolik Kol: Kapıya bağlanan ve hareketi ileten metal kol
• Ayar Vidaları: Kapanma hızını kontrol eden küçük vidalar (genellikle 2-3 adet)
• Hidrolik Yağ: Sistemin içindeki özel yağ (motor yağı değil!)

Çalışma Prensibi:
Kapıyı açtığınızda hidrolik kol pistonundan çeker, yağ bölmeler arasında hareket eder. Kapıyı bıraktığınızda ise yay pistonunu geri iter, ancak yağ dar deliklerden yavaşça geçtiği için kapı kontrollü kapanır. Ayar vidaları bu deliklerin genişliğini ayarlayarak kapanma hızını kontrol eder.

10 Farklı Arıza Nedeni ve Detaylı Belirtileri

ARIZA 1: Hidrolik Yağ Kaçağı

Nasıl Anlaşılır?

• Hidrolik gövdenin altında yağ damlacıkları veya lekeler
• Piston çubuğu çevresinde ıslak görünüm
• Kapı giderek daha hızlı kapanmaya başlar
• Bazen yağ kapı pervazına da damlar
• Elle dokunulduğunda yağlı his (motor yağı kıvamında, yapışkan değil)

Neden Olur?

• Conta ve keçelerin yaşlanması (ortalama 5-7 yıl ömür)
• Pistonun aşırı hızlı hareket etmesi sonucu aşınma
• Donma nedeniyle conta çatlakları
• Üretim hatası (nadiren, genellikle ilk 6 ayda belli olur)

Test Yöntemi:

• Temiz beyaz bir kağıt peçete alın
• Hidrolik gövdenin altını ve piston çıkış noktasını silerek test edin
• Kağıtta yağ lekesi varsa sızıntı var demektir
• Kapıyı 5-6 kez tam açıp kapatın
• Tekrar kağıtla test edin - leke artıyorsa aktif sızıntı var

Çözüm: Yağ sızıntısı durumunda hidrolik %90 değiştirilmelidir. Yedek conta bulunması zor ve işçilik maliyetli olduğundan yeni hidrolik almak daha ekonomiktir.

ARIZA 2: Ayar Vidalarının Gevşemesi veya Kaybolması

Nasıl Anlaşılır?

• Kapı aniden çok hızlı kapanmaya başlar
• Kapanma hızı düzensizdir (bazen hızlı bazen yavaş)
• Hidrolikte titreşim hissedilir
• Ayar vidası tamamen dışarı çıkmış veya eksik

Neden Olur?

• Teknik servis ayar yaparken vida kaçmış ve yerine vidalanmamış
• Titreşimle vidaların kendiliğinden gevşemesi
• Yanlış tornavida kullanımıyla vida yuvalarının bozulması
• Birisi merak edip kurcalamış (özellikle ofislerde)

Test Yöntemi:

• Hidrolik gövdeyi yakından inceleyin
• 2-3 adet küçük vida görmelisiniz (genellikle altı köşe yuvalı veya yıldız uçlu)
• Her vidayı hafifçe sıkmayı deneyin - eğer dönüyorsa gevşektir
• Vida eksikse yuva içinde metal parça olup olmadığına bakın (kırılmış vida)

Çözüm:

• Gevşek vida: Saat yönünde YAVAŞÇA sıkın, fazla sıkmayın (yuva zarar görür)
• Kayıp vida: Aynı ölçüde (genellikle M3 veya M4) inbus/imbus vida bulup takın
• UYARI: Vidayı çok sıkarsanız kapı hiç kapanmaz, çok gevşek olursa kapı çarpar!

ARIZA 3: Hidrolik Kolun Bükülmesi veya Kırılması

Nasıl Anlaşılır?

• Metal kol gözle görülür şekilde eğik
• Kapı açılırken veya kapanırken kol yana doğru kayıyor
• Eklem noktalarında anormal boşluk
• Kolun kapıya temas ettiği noktada aşınma
• Ciddi durumlarda kol tamamen kopmuş olabilir

Neden Olur?

• Kapıya aşırı kuvvetle çarpma (rüzgar, kızgınlıkla itme)
• Kapının 180 derece açılması (hidrolik 90-120 derece için tasarlanmıştır)
• Yanlış montaj açısı
• Kapıya asılma (özellikle çocuklar)
• Kaza sonucu fiziksel darbe

Test Yöntemi:

• Kapıyı yarı açık konumda tutun
• Hidrolik kola yukarıdan bakın (kuş bakışı)
• Kol düz bir çizgi oluşturmalı
• Eğer S harfi gibi veya yana eğikse bükülmüş demektir
• Eklem noktalarını elle hafifçe sallayın - 2mm'den fazla oynak hareket anormaldir

Çözüm:

• Hafif bükülme: Profesyonel servis düzeltebilir (başarı oranı %50)
• Ciddi bükülme: Kol değişimi gerekir
• Eklem hasarı: Genellikle tüm hidrolik değişir
• Kolunu kendiniz düzeltmeye çalışmayın, kırılır

ARIZA 4: Pistonun Aşınması veya Takılması

Nasıl Anlaşılır?

• Kapı kapanırken "tık-tık-tık" sesi
• Kapanma hareketi sırasında ani duraklamalar
• Bazen kapı takılır, itildiğinde kapanır
• Hidrolikte metal sürtünme sesi

Neden Olur?

• İç silindir yüzeyinin aşınması
• Piston contalarının yıpranması
• Hidrolik yağa kir, toz karışması
• Donma sonrası mekanik hasar
• Uzun süre kullanılmama (yağın katılaşması)

Test Yöntemi:

• Kapıyı çok yavaşça manuel olarak kapatın
• Elinizle direnç hissederken düzgün mü yoksa sıçramalı mı hareket ediyor dikkat edin
• Düzgün direnç: Normal / Sıçramalı direnç: Piston aşınmış
• Hidroliğe kulak verin - "cırcır" sesi piston sürtünmesini gösterir

Çözüm: Piston arızaları genellikle onarılamaz. Hidrolik değişimi gerekir. Geçici çözüm: Ayar vidalarını biraz gevşeterek kapıyı daha yavaş kapatmaya ayarlayın (ancak kalıcı çözüm değil).

ARIZA 5: Yay Sisteminin Zayıflaması

Nasıl Anlaşılır?

• Kapı kendiliğinden kapanmıyor veya çok yavaş kapanıyor
• Kapının son 30-40 derecesinde kapanma durur
• Kapıyı elle iterek kapanmayı tamamlamak gerekir
• Soğuk havalarda kapı daha da yavaş kapanır

Neden Olur?

• Yayın metal yorgunluğu (10+ yıl kullanımda)
• Yanlış güç ayarı nedeniyle yayın aşırı gerilmesi
• Isı değişimlerinin yay metalini etkilemesi
• Üretim hatası (kalitesiz yay kullanımı)

Test Yöntemi:

• Kapıyı tam açın (90 derece)
• Elinizi kapıdan çekin
• Kapı 3-5 saniye içinde kapanmaya başlamalı
• Eğer 10+ saniye geçmesine rağmen hareket etmiyorsa yay zayıftır
• Kapıyı 45 dereceye getirin ve bırakın - kapanmalı

Çözüm:

• Önce ayar vidalarını kontrol edin (çok sıkı olabilir)
• Vidalar doğruysa yay değişimi gerekir
• Bazı modellerde ayarlanabilir yay gücü vardır (yan taraftaki altıgen vida)
• Profesyonel İşlem: Yay değişimi tehlikeli olabilir (yay fırlama riski)

ARIZA 6: Montaj Noktalarının Gevşemesi

Nasıl Anlaşılır?

• Kapı kapanırken "tak-tak" gıcırtı sesi
• Hidrolik gövde sallanıyor
• Vidalar gevşek
• Vida delikleri genişlemiş (vida rahatça dönüyor ama sıkılmıyor)
• Braket eğilmiş veya çatlamış

Neden Olur?

• Ahşap kapılarda zamanla vida yuvasının genişlemesi
• Yanlış vida kullanımı (kısa veya ince vidalar)
• Aşırı titreşim ve zorlanma
• Metal kapılarda zaman içinde vida yuvası hasar

Test Yöntemi:

• Kapıyı yarı açık konumda sabitleyin
• Hidroliğe hafifçe sağa-sola bastırın
• 1-2mm'den fazla oynak hareket varsa montaj gevşektir
• Vidaları elle çevirmeyi deneyin - çok kolay dönüyorsa gevşek
• Vida deliğinin etrafına bakın - çatlak, kırık var mı?

Çözüm:

• Ahşap Kapılar İçin:
  • Vidayı sökün
  • Deliğe kibrit çöpü veya ahşap düvel parçası yerleştirin
  • Vidayı tekrar sıkın (delik tıkanır, vida tutar)
• Metal Kapılar İçin:
  • Bir ölçü büyük vida kullanın
  • Veya kimyasal dübel (epoksi) ile sabitleyin
  • Kaynak ile takviye yaptırın (kalıcı çözüm)
• Braket Hasarı Varsa:
  • Braket değişimi gerekir
  • Takviye plaka ekleyin (metalden L köşebent)

ARIZA 7: Donma ve Hava Koşulları Kaynaklı Arızalar

Nasıl Anlaşılır?

• Soğuk havalarda kapı çok yavaş kapanır veya hiç kapanmaz
• Sabahları (soğukken) çalışmaz, öğleden sonra (ısınınca) çalışır
• Sıcak havalarda kapı normalden hızlı kapanır
• Mevsim değişimlerinde performans değişir
• Hidrolik gövdede yoğunlaşma (su damlaları)

Neden Olur?

• Hidrolik yağın sıcaklığa bağlı viskozite değişimi
• 0°C altında yağın kıvam kazanması
• 35°C üstünde yağın aşırı akışkan hale gelmesi
• Dış mekanda monte edilmiş hidrolikler daha çok etkilenir

Test Yöntemi:

• Sabah erken saatlerde (soğukken) kapıyı test edin
• Öğleden sonra (ısınınca) tekrar test edin
• Performans farkı %50'den fazlaysa hava koşulları etkiliyor
• Hidroliği elle dokunup sıcaklığını hissedin (donma riski varsa buzlu olabilir)

Çözüm:

• Kısa Vadeli:
  • Soğuk bölgeler için ayar vidalarını hafif gevşetin (kışın)
  • Sıcak bölgeler için ayar vidalarını hafif sıkın (yazın)
• Kalıcı Çözüm:
  • Düşük sıcaklıklara uygun (-15°C / -30°C) hidrolik kullanın
  • Dış mekan için özel seri hidrolikler var (paslanmaz, weather-proof)
  • Dirsek kollu kapı kapatıcı modellerden dış mekan uyumlu olanları tercih edin
  • Hidrolik üzerine ısı yalıtım kılıfı takın (kış ayları için)

ARIZA 8: Kapının Tam Kapanmaması

Nasıl Anlaşılır?

• Kapı %90 kapanır, son 5-10cm açık kalır
• Kilit düğmesi kapıya tam denk gelmez
• Özellikle manyetik kapı tutucular kullanılan sistemlerde kapı kilitlenmez
• Manuel itildiğinde kolayca kapanır

Neden Olur?

• "Latch action" (son hız) ayarı yanlış
• İki fazlı hidrolikte 2. faz ayar vidasının çok sıkı olması
• Menteşelerin aşınması ve kapının sarkması
• Kilit mekaniğinin sert olması
• Eşik (marley) sürtünmesi

Test Yöntemi:

• Hidrolikte kaç adet ayar vidası var sayın
• Eğer 2 adet varsa: 1'i genel hız, 2'si son hız ayarıdır
• Eğer 3 adet varsa: 1'i başlangıç, 2'si orta, 3'ü son hız ayarıdır
• Genellikle en sağdaki veya en alttaki vida "latch action" (son hız) ayarıdır
• Kapının son 15 derecesini izleyin - yavaşlıyorsa ve duraksaması varsa bu vidayı gevşetmelisiniz

Çözüm:

• Son hız ayar vidasını bulun (genellikle "BC" veya "L" harfi ile işaretli)
• Saat yönünün tersine 1/4 tur (90 derece) gevşetin
• Kapıyı test edin
• Hala kapanmıyorsa 1/4 tur daha gevşetin
• Maksimum 1-1.5 tam tur gevşetebilirsiniz
• UYARI: Çok gevşetirseniz kapı son anda hızlanır ve çarpar!

Alternatif Nedenler:

• Menteşeleri kontrol edin (yağlama gerekebilir)
• Kilit mekanizmasını test edin (WD-40 ile yağlayın)
• Eşiğe/marley'e bakın (sürtünme var mı?)
• Kapı seviyesi doğru mu? (su terazisi ile kontrol)

ARIZA 9: Aşırı Gürültü (Gıcırtı, Uğultu, Çatırtı)

Nasıl Anlaşılır?

• "Gıcırrr" sesi: Sürekli, kapı boyunca devam eden
• "Çat-çat-çat" sesi: Kesintili, belirli noktalarda
• "Vınnnn" sesi: İnce, tiz, hava kaçağı gibi
• "Tak-tak" sesi: Metal-metal çarpışması sesi
• Sesler kapanma esnasında veya açılırken

Ses Türüne Göre Arıza Tespiti:

Test Yöntemi:

• Kapıyı çok yavaş açıp kapatın, sesi izole edin
• Kapıyı yarı açık tutup hidrolik kolunu elle iterek dinleyin
• Eklem noktalarını tek tek hareket ettirin
• Hidrolik gövdeyi hafif sallayın (montaj sağlamlığı testi)
• Sesi cep telefonu ile kaydedin - profesyonele gösterebilirsiniz

Çözüm:

• Eklem Gıcırtısı:
  • Eklem noktalarına bir damla makine yağı (3-in-1 oil)
  • WD-40 geçici çözümdür, gerçek yağlama maddesi kullanın
• Piston Gıcırtısı:
  • Onarım mümkün değil, hidrolik değişimi gerekir
• Montaj Sesi:
  • Vidaları sıkın
  • Braket ile kapı arasına lastik rondela ekleyin (titreşim önleyici)

ARIZA 10: Kapının Kontrolsüz Hızlı Kapanması (En Tehlikeli)

Nasıl Anlaşılır?

• Kapı fırlatılmış gibi hızla kapanır
• Eli sıkıştırma riski yüksek
• BANG! sesiyle çarpar
• Duraklatılamaz, manuel kontrol edilemez
• Özellikle çocuklar ve yaşlılar için tehlikeli

Neden Olur?

• Hidrolik yağ tamamen bitmiş
• Ayar vidaları tamamen gevşemiş veya kaybolmuş
• Hidrolik tamamen arızalanmış (mekanik kilitlenme)
• Yanlış hidrolik seçimi (kapı çok hafif, hidrolik çok güçlü)
• Yangın kapısı hidroliği normal kapıya takılmış (daha güçlü çalışır)

Test Yöntemi - DİKKAT: TEHLİKELİ!

• Kapıyı yarı aralık açın
• Elinizi kapıdan çekin ve 1 metre geri durun
• Kapı 1 saniyeden kısa sürede tamamen kapanıyorsa KRİTİK ARIZA
• BU TESTİ YAPARKEN YANINDA KİMSE OLMASIN!

ACİL ÇÖZÜM:

• DERHAL KULLANIMI DURDURUN - Kapıya "ARIZA - DİKKAT!" uyarısı yapıştırın
• Kapıyı açık tutmak için altına kama yerleştirin
• Ayar vidalarını maksimum sıkın (geçici yavaşlatma)
• Mümkünse kapıyı menteşelerinden çıkarın
• ACİL SERVİS ÇAĞIRIN - Özellikle çocukların olduğu yerlerde can güvenliği riski

Kalıcı Çözüm:

• Hidrolik tamamen değiştirilmeli
• Kapı ağırlığına uygun model seçilmeli
• EN standardına uygun (EN 2-6 arası) güç sınıflandırması yapılmalı
• Yangın kapılarında sertifikalı hidrolik kullanılmalı

Kapı hidroliğiniz hakkında sorularınız varsa veya yedek parça ihtiyacınız için kapı kapatıcı hidrolik kategorimizi ziyaret edebilir, uzman ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.

Güvenli ve sorunsuz kapılar dileriz!