Geze Dirsek Kollu Kapı Kapatıcı
Dirsek kollu kapı kapatıcı (standard arm door closer), kapı kapatıcı hidrolikler arasında en yaygın kullanılan ve en geniş uygulama yelpazesine sahip montaj tipidir. Kapatıcı gövdesi kapı kasasının üst köşesine, kol ise kapı kanadına sabitlenir; bu iki nokta arasındaki rijit dirsek mekanizması açma kuvvetini emer ve kapının kontrollü, sessiz ve hasarsız biçimde kapanmasını sağlar. Standart ofis kapılarından ağır yangın kapılarına, okullardan hastanelere kadar her ölçekte ticari yapının birincil kapı kapatma çözümüdür.
Omega Door Hardware, Omega OMG serisi, dormakaba TS 83 / TS 89 F ve GEZE TS serisini başta olmak üzere geniş bir dirsek kollu kapı kapatıcı portföyünü Türkiye'de stoktan temin etmektedir.
Dirsek Kollu ile Kayar Kollu Kapı Kapatıcı Farkı
Dirsek kollu ve kayar kollu (slide rail arm) kapatıcılar aynı hidrolik gövdeyi paylaşır; fark yalnızca kol bağlantı mekanizmasında ve montaj geometrisinde ortaya çıkar.
| Özellik | Dirsek Kollu | Kayar Kollu |
|---|---|---|
| Kol mekanizması | Rijit dirsek | Kapı üzerinde ray boyunca kayar |
| Kapı açma direnci | Geniş açıda artar | Daha sabit ve düşük |
| Montaj alanı | Kasada geniş alan yeterli | Kasa üzerinde dar alan |
| Kapı tipi uyumu | Ahşap, metal, standart çerçeve | Alüminyum profil, dar kasa |
| Estetik | Kol dışarıdan görünür | Kol kısmen gizlenebilir |
| Uygulama | Koridorlar, ofis, okul, hastane | Cam kapı çevresindeki kapılar |
Pratik kural: Kapı kasasında yeterli montaj yüzeyi varsa ve estetik öncelikli değilse dirsek kollu her zaman daha güçlü ve ekonomik çözümdür. Dar kasa veya alüminyum profil söz konusuysa kayar kollu tercih edilmelidir.
→ Kayar Kollu Kapı Kapatıcı Modelleri
Nasıl Çalışır?
Dirsek kollu kapatıcı; yay, hidrolik sıvı ve valf mekanizmasının birlikte çalışmasıyla kapıyı kontrollü bir şekilde kapatır.
Kapı açıldığında gövde içindeki yay gerilir, aynı anda hidrolik sıvı pistonun hareketiyle odacıklar arasında yer değiştirir. Kapı serbest bırakıldığında gerilen yay geri dönme kuvveti üretir ve kapıyı kapatmaya başlar; ancak bu kuvvetin tamamı kapıya iletilmez. Hidrolik sıvı, valf sistemi aracılığıyla akışı frenleyerek kapanma hızını kademeli biçimde düşürür.
Son 15–20 derecedeki kapanma aşamasında latch action (son aşama hızlanma) devreye girer: kapı dilinin kilide tam oturabilmesi için bu aşamada hız hafifçe artırılır ve dil yuvaya kesin olarak oturur. Latch action hızı da vida üzerinden ayrıca ayarlanabilir.
Güç Sınıfı ve Model Seçimi
Dirsek kollu kapı kapatıcı seçiminin en kritik parametresi EN 1154 güç sınıfı'dır. Kapı ağırlığı ve genişliğine göre doğru sınıfın seçilmesi zorunludur: düşük sınıf kapıyı tam kapamaz, yüksek sınıf ise aşırı açma direnci yaratır ve engelli erişim gerekliliklerini ihlal edebilir.
| EN Güç Sınıfı | Kapı Ağırlığı | Kapı Genişliği | Tipik Uygulama |
|---|---|---|---|
| EN 2 | 40–60 kg | ~850 mm'ye kadar | İç kapılar, ofis ara kapıları |
| EN 3 | 60–80 kg | ~950 mm'ye kadar | Standart ticari giriş kapıları |
| EN 4 | 80–100 kg | ~1100 mm'ye kadar | Okul, hastane, AVM kapıları |
| EN 5 | 100–120 kg | ~1250 mm'ye kadar | Ağır çelik ve ahşap kapılar |
| EN 6 | 120 kg üzeri | ~1400 mm'ye kadar | Endüstriyel, yangın kapısı |
Kapı ağırlığından emin değilseniz bir üst sınıfı tercih edin. Kapatıcı kapı ağırlığının üzerinde bir güç sınıfında seçilmesi, ayar vidalarıyla dengelenebilir; altında seçilmesi ise kapının tam kapanmamasına yol açar.
Sağ ve Sol Açılım Seçimi
Dirsek kollu kapı kapatıcı sipariş edilmeden önce kapının hangi taraftan açıldığı belirlenmelidir. Menteşe konumuna göre kapatıcının gövde ve kol montaj pozisyonu değişir.
Sağa açılan kapı: Menteşeler kapının sağ kenarında, kol sağ üst köşeye monte edilir.
Sola açılan kapı: Menteşeler kapının sol kenarında, kol sol üst köşeye monte edilir.
Bazı modeller (dormakaba TS 83 gibi) universal montaj özelliğine sahiptir: tek gövdeyle hem sağ hem sol açılıma uyum sağlar, ek parça veya farklı model gerekmez. Bu özellik, büyük ölçekli projelerde stok yönetimini ciddi ölçüde kolaylaştırır.
Stokta Bulunan Modeller
Omega OMG 14-01-02 — Dirsek Kollu, EN 2 (40–60 kg) 40–60 kg kapı ağırlığına uygun, alüminyum gövde, ayarlanabilir kapanma hızı. İç mekân ofis kapıları ve hafif ticari kapılar için giriş seviyesi model.
Omega OMG 14-01-03 — Dirsek Kollu, EN 3 (60–80 kg) 60–80 kg kapı ağırlığına uygun. Standart ticari giriş ve koridor kapılarının en çok tercih edilen güç sınıfı. Ayarlanabilir kapanma ve latch action hızı.
Omega OMG 14-01-04 — Dirsek Kollu, EN 4 (80–100 kg) 80–100 kg kapı ağırlığına uygun. Yüksek geçiş trafikli kapılar, okul ve hastane koridorları için. Güçlendirilmiş yay mekanizması ve dayanıklı alüminyum gövde.
dormakaba TS 83 — Dirsek / Kayar Kollu, EN 2–6 (Universal) dormakaba'nın en çok satılan kapı kapatıcı modeli. Tek gövdeyle hem dirsek kollu hem kayar kollu montaja uygun; sağ ve sol açılım için universal. EN 2–6 arasında sahadaki ayar vidalarıyla güç sınıfı değiştirilebilir. EN 1154 sertifikalı; yangın kapısı uyumlu. Ofis, hastane, okul, otel — standart ticari yapının birincil tercihi.
→ dormakaba TS 83 Ürün Sayfası
dormakaba TS 89 F — Yangın Kapısı Kapatıcı, EN 2–6 Yangın kapılarına özel geliştirilmiş, EN 1154 + EN 1634 çift sertifikalı model. "F" (Fire) serisi, yangın kapısı kasasıyla doğrudan test edilmiş ve onaylanmıştır. Yangın tahliye koridorları, hastane yangın bölümü kapıları ve mevzuat kapsamındaki tüm yangın kapılarında zorunlu tercih.
→ dormakaba TS 89 F Ürün Sayfası
Model Karşılaştırma Tablosu
| Model | Marka | Güç Sınıfı | Ağırlık Kapasitesi | Universal | Yangın Kapısı |
|---|---|---|---|---|---|
| OMG 14-01-02 | Omega | EN 2 | 40–60 kg | ✗ | ✗ |
| OMG 14-01-03 | Omega | EN 3 | 60–80 kg | ✗ | ✗ |
| OMG 14-01-04 | Omega | EN 4 | 80–100 kg | ✗ | ✗ |
| TS 83 | dormakaba | EN 2–6 | 20–120 kg | ✓ | ✓ EN 1154 |
| TS 89 F | dormakaba | EN 2–6 | 20–120 kg | ✓ | ✓ EN 1154+1634 |
Yangın Kapısında Dirsek Kollu Kapatıcı
Yangın kapıları, ilgili mevzuat ve yangın sigortası koşulları kapsamında EN 1154 sertifikalı kapı kapatıcı kullanımını zorunlu kılar. Belgeli ürün olmaksızın yapılan yangın kapısı kurulumu bina denetiminde ve sigorta değerlendirmesinde sorun yaratır.
Yangın kapısında doğru ürün seçimi için iki sertifika birlikte aranmalıdır: EN 1154 (kapı kapatıcı güvenlik standardı) ve EN 1634 (yangına dayanım testi). EN 1154 tek başına kapatıcının güvenli çalıştığını belgelemekle birlikte, EN 1634 kapı seti ile birlikte test edildiğini kanıtlar. dormakaba TS 89 F her iki sertifikayı da taşır.
Kapanma Hızı Ayarı
Dirsek kollu kapatıcılarda iki temel hız ayarı yapılabilir. Her iki ayar da gövde üzerindeki vidalar aracılığıyla saha koşullarında gerçekleştirilir; demontaj gerekmez.
Kapanma hızı (sweep speed): Kapının tam açık konumdan son 15–20 dereceye kadar geldiği ana aşamadaki kapanma hızıdır. Çok hızlı ayarlanırsa kapı çarpar, çok yavaş ayarlanırsa kapı kapanmadan durabilir.
Latch action hızı: Son 15–20 derecelik aşamanın hızıdır. Kilit dilinin yuvaya tam oturabilmesi için bu değer kapanma hızından biraz daha yüksek tutulur; çok düşük ayarlanırsa dil yuvaya oturmaz ve kapı "açık gibi kapanmış" görünür.
Ayar değişikliklerini küçük adımlarla yapın ve her değişiklikten sonra kapıyı test edin. Detaylı ayar talimatı için ürünün datasheet'ini inceleyebilirsiniz.
Kullanım Alanları
Ofisler ve Kurumsal Binalar Kat girişleri ve koridorlarda enerji tasarrufu (klima/ısıtma kaybını önleme) ve kapı ömrünü uzatmak için. EN 3–4 standart tercih; yüksek geçiş trafikli kapılarda dormakaba TS 83 universal model.
Hastaneler ve Sağlık Tesisleri Yangın koridoru kapılarında EN 1154 + EN 1634 zorunluluğu. Steril bölge kapılarında kontrollü kapanış, hijyen protokolleri için kapının tam kapandığının garantisi.
Eğitim Binaları ve Kampüsler Öğrenci yoğunluğunda yüksek döngü kapasiteli, dayanıklı model zorunluluğu. EN 4–5 aralığı okul koridorları için uygundur. Yangın tahliye kapılarında EN 1154 sertifikası aranır.
Oteller Misafir odası kapılarında sessiz ve kontrollü kapanış; koridorlarda EN 3–4, servis kapılarında EN 4–5.
AVM ve Perakende Yüksek yaya trafiğinde uzun döngü ömrü ve kolay ayar imkânıyla dormakaba TS 83 gibi modeller standart haline gelmiştir.
Devlet ve Kamu Binaları Yangın çıkış koridorları için EN 1154 + EN 1634 belgeli ürün zorunluluğu; protokol alanlarında sessiz, bakım gerektirmeyen premium modeller.
Sık Sorulan Sorular
Dirsek kollu kapatıcı her kapıya uyar mı? Standart ahşap ve metal kapı kasaları için uygundur. Alüminyum profil ve dar kasalarda montaj yüzeyi yetersiz kalabilir; bu durumda kayar kollu model tercih edilmelidir. Kapı kasanızın uygunluğunu sipariş öncesinde teknik ekibimizle teyit etmenizi öneririz.
EN güç sınıfını nasıl belirlerim? Kapı ağırlığını tartarak veya tahminen belirleyin; ardından yukarıdaki tablodan uygun EN değerini seçin. Kapı ağırlığından emin değilseniz ya da hesaplamak istemiyorsanız kapı genişliğini ve tipini (ahşap/metal) paylaşın, teknik ekibimiz sınıfı belirler.
Kapı kapatıcım çok sert veya çok yumuşak kapanıyor, ne yapabilirim? Gövde üzerindeki ayar vidalarını kullanarak kapanma hızını ve latch action hızını değiştirebilirsiniz. Her modelin datasheet'inde vida konumları ve ayar yönü belirtilmiştir. Kapı hâlâ tam kapanmıyorsa güç sınıfı düşük seçilmiş olabilir; model değişikliği gerekebilir.
Yangın kapısı için hangi modeli seçmeliyim? EN 1154 ve EN 1634 çift sertifikalı dormakaba TS 89 F veya eşdeğer belgeli model. Yalnızca EN 1154 sertifikalı ürünler yangın kapısı uyumluluğu açısından yeterli olmayabilir; EN 1634 kapı setiyle birlikte test belgesini mutlaka kontrol edin.
Kaç açılım derecesi sabitleme (hold-open) özelliği var mı? Standart dirsek kollu kapatıcıların çoğu belirli bir açıda kapıyı tutma (hold-open) özelliği sunmaz. Bu özellik gerekiyorsa manyetik kapı tutucu veya hold-open fonksiyonlu elektromanyetik kapatıcı tercih edilmelidir. Manyetik kapatıcılar yangın alarmıyla entegre çalışır ve alarm anında kapıyı serbest bırakarak kapanmayı sağlar.